Nhiều người cho rằng chỉ cần ngủ một giấc sau khi uống rượu bia là cơ thể sẽ “hết cồn”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, không đơn giản như vậy, bởi thời gian đào thải cồn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố và có trường hợp kéo dài hơn một ngày.
Theo tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, khoảng thời gian từ lúc uống rượu đến khi xét nghiệm âm tính hoàn toàn với cồn trong máu và hơi thở không có một mốc cố định cho tất cả mọi người. Điều này phụ thuộc trước hết vào lượng rượu đã uống và nồng độ cồn trong đồ uống. Uống càng nhiều, nồng độ cồn trong cơ thể càng cao và thời gian tồn tại càng lâu.
Bên cạnh đó, tình trạng ăn uống cũng ảnh hưởng đáng kể. Khi uống rượu lúc đói, cồn được hấp thu nhanh hơn, nồng độ trong máu tăng cao trong thời gian ngắn. Những người uống rượu kéo dài, uống thường xuyên hoặc triền miên, khả năng đào thải cồn cũng chậm hơn so với người ít sử dụng. Ngoài ra, mỗi cơ thể có đặc điểm chuyển hóa khác nhau, nên có những trường hợp cá biệt cồn tồn tại lâu hơn bình thường.
Uống càng nhiều, nồng độ cồn trong cơ thể càng cao. (Ảnh minh hoạ)
“Thực tế có người uống rượu từ tối hôm trước nhưng sáng hôm sau, thậm chí sau 24 giờ, xét nghiệm vẫn còn nồng độ cồn trong máu và hơi thở”, bác sĩ Nguyên cho biết. Ngược lại, cũng có người đào thải nhanh hơn, nhưng không thể lấy trường hợp này làm chuẩn chung.
Các yếu tố bệnh lý cũng đóng vai trò quan trọng. Người mắc bệnh gan, rối loạn chuyển hóa hoặc đang dùng một số loại thuốc có thể đào thải cồn chậm hơn. Vì vậy, việc tự suy đoán “đã hết rượu” dựa trên cảm giác tỉnh táo là rất rủi ro.
Ở góc độ độc chất học, tiến sĩ Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh ethanol – thành phần chính của rượu bia là chất độc đối với cơ thể. Chất này gây tổn thương não, đặc biệt là hệ thần kinh trung ương, đồng thời ảnh hưởng tới nhiều cơ quan khác. “Bất kể nồng độ cồn là bao nhiêu thì cũng đều tác động đến hệ thần kinh, làm giảm khả năng phản xạ, phán đoán và tăng nguy cơ tai nạn khi lái xe”, ông nói.
Theo tiến sĩ, bác sĩ Trần Thị Hồng Thu, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội), trung bình cơ thể người trưởng thành chỉ có thể đào thải khoảng 12–14 gram cồn mỗi giờ trong điều kiện bình thường. Đây là tốc độ tương đối ổn định và khó có cách nào thúc đẩy nhanh hơn, kể cả uống nước, cà phê hay vận động.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra khái niệm một “đơn vị uống chuẩn” chứa khoảng 10 gram cồn. Lượng này tương đương một chén rượu mạnh 40 độ (30 ml), một ly vang 13,5 độ (100 ml), một vại bia hơi (330 ml) hoặc khoảng hai phần ba lon bia thông thường. Dựa trên khả năng đào thải của cơ thể, việc uống vượt quá mức này sẽ khiến cồn tích lũy và tồn tại lâu hơn trong máu.
Từ các dữ liệu này, chuyên gia khuyến cáo để nồng độ cồn trong khí thở không vượt quá 0,25 mg/lít, nam giới không nên uống quá hai ly tiêu chuẩn trong giờ đầu tiên và không quá một ly tiêu chuẩn cho mỗi giờ tiếp theo. Với phụ nữ, giới hạn an toàn thấp hơn, không quá một ly tiêu chuẩn và cũng không quá một ly trong mỗi giờ sau đó.
Tuy nhiên, các bác sĩ đều nhấn mạnh đây chỉ là ngưỡng tham khảo về mặt sinh lý, không phải “vùng an toàn” tuyệt đối cho việc lái xe. Pháp luật Việt Nam hiện quy định đã lái xe thì không được có nồng độ cồn, bất kể nhiều hay ít.
“Để an toàn cho bản thân và cộng đồng, đồng thời tránh vi phạm pháp luật, nguyên tắc tốt nhất vẫn là đã uống rượu bia thì không lái xe, và nếu đã lái xe thì tuyệt đối không uống rượu bia”, các chuyên gia khuyến cáo.
