Sốt xuất huyết Dengue đang có nhiều dấu hiệu thay đổi so với quy luật dịch tễ trước đây khi số ca mắc tăng mạnh ngay từ đầu năm và phạm vi ảnh hưởng ngày càng mở rộng. Thông tin được đưa ra tại tọa đàm về sốt xuất huyết Dengue do Báo Sức khỏe & Đời sống tổ chức ngày 10/6 nhân Ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết Dengue.
ThS.BS Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết cả nước ghi nhận hơn 50.000 ca mắc trong 5 tháng đầu năm 2026, cao gấp 2,5 lần cùng kỳ năm ngoái.
Những năm trước, sốt xuất huyết thường có xu hướng giảm vào các tháng cuối năm. Tuy nhiên, năm 2025, số ca mắc vẫn duy trì ở mức cao trong tháng 11 và 12. Đà gia tăng này tiếp tục kéo dài sang năm nay, cho thấy dịch bệnh không còn tuân theo quy luật mùa vụ quen thuộc.
Các chuyên gia nhận định thời tiết nóng ẩm xen kẽ những đợt mưa kéo dài từ đầu năm đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sôi. Bên cạnh đó, sự lưu hành ưu thế của tuýp huyết thanh DENV-2 cũng làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các ca bệnh nặng.
Không chỉ gia tăng về số lượng, sốt xuất huyết còn xuất hiện tại nhiều địa phương trước đây ít ghi nhận ca bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), biến đổi khí hậu, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng tính chất khó dự báo của dịch bệnh đang khiến sốt xuất huyết lan rộng tới nhiều khu vực mới, trong đó có một số tỉnh miền Bắc.
Bệnh nhân sốt xuất huyết tại một cơ sở y tế ở Hà Nội. (Ảnh: Như Loan)
TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, cho biết xu hướng này phù hợp với bức tranh chung trên toàn cầu. Trong giai đoạn 2010-2019, số ca sốt xuất huyết trên thế giới tăng gấp 10 lần. Hiện WHO xếp sốt xuất huyết Dengue vào nhóm 10 mối đe dọa sức khỏe cộng đồng hàng đầu.
Một thay đổi đáng chú ý khác là cơ cấu người mắc bệnh. Nếu hơn một thập kỷ trước, phần lớn bệnh nhân ở khu vực phía Nam là trẻ em dưới 15 tuổi thì hiện nay tỷ lệ mắc giữa trẻ em và người trưởng thành gần như tương đương.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, cho rằng điều này đồng nghĩa bất kỳ thành viên nào trong gia đình cũng có thể trở thành đối tượng nguy cơ.
Theo ông Hùng, tâm lý chủ quan vẫn là một trong những nguyên nhân khiến nhiều ca bệnh trở nặng. Không ít người tự mua thuốc điều trị hoặc ngừng theo dõi khi thấy hết sốt. Trong khi đó, giai đoạn nguy hiểm nhất thường rơi vào ngày thứ ba đến thứ năm của bệnh, thời điểm thân nhiệt giảm nhưng nguy cơ biến chứng lại tăng cao.
Người bệnh có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng hoặc suy đa cơ quan. Nhiều trường hợp nhập viện muộn khiến việc điều trị trở nên khó khăn, thậm chí không thể cứu sống.
Ngoài nguy cơ tử vong, các ca bệnh nặng còn có thể để lại những ảnh hưởng kéo dài như suy giảm trí nhớ, mất tập trung, mất ngủ, trầm cảm, rụng tóc hoặc rối loạn thị lực.
Gánh nặng kinh tế cũng là vấn đề đáng lo ngại. Một số bệnh nhân nặng phải lọc máu, thở máy hoặc điều trị hồi sức tích cực với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng. Cá biệt có trường hợp tốn từ 500 đến 600 triệu đồng cho một đợt điều trị.
Trước diễn biến khó lường của dịch bệnh, các chuyên gia đánh giá việc kết hợp nhiều giải pháp phòng ngừa sẽ đóng vai trò quan trọng trong thời gian tới.
Theo TS Angela Pratt, các hệ thống cảnh báo sớm ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang giúp dự báo nguy cơ bùng phát dịch chính xác hơn. Bên cạnh đó, vaccine sốt xuất huyết được xem là công cụ dự phòng chủ động, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế diễn tiến nặng.
Đại diện Cục Phòng bệnh cho biết ngành y tế đang nghiên cứu triển khai tiêm chủng thí điểm tại một số địa phương, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh kiểm soát muỗi truyền bệnh, tăng cường năng lực điều trị và ứng dụng dữ liệu thời tiết, môi trường để cảnh báo dịch sớm.
WHO đặt mục tiêu đến năm 2030 không còn trường hợp tử vong do sốt xuất huyết Dengue. Theo các chuyên gia, để tiến gần mục tiêu này, bên cạnh nỗ lực của ngành y tế, mỗi người dân cần chủ động phòng bệnh, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi và theo dõi sức khỏe kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.
