Tôi từng nghĩ tuổi 52 là giai đoạn khó khăn nhất về công việc.
Con cái chưa hoàn toàn tự lập, bố mẹ già cần chăm sóc, còn bản thân thì chưa đủ tuổi nghỉ hưu. Trong khi đó, cơ hội việc làm dành cho lao động trung niên ngày càng ít. Sau khi công ty cắt giảm nhân sự, tôi mất gần nửa năm tìm việc nhưng kết quả không như mong đợi.
Có những vị trí tôi hoàn toàn đủ năng lực nhưng nhà tuyển dụng ưu tiên người trẻ hơn. Có nơi mức lương được đề nghị thấp hơn nhiều so với trước đây. Tôi bắt đầu cảm thấy lo lắng khi khoản tiết kiệm dành dụm nhiều năm liên tục phải rút ra để bù đắp chi tiêu gia đình.
Thời điểm đó, tôi từng nghĩ mình sẽ phải chấp nhận một công việc bất kỳ, miễn có thu nhập.
Nhưng rồi một cuộc điện thoại từ người quen đã thay đổi mọi thứ.
Một công việc tôi chưa từng nghĩ sẽ gắn bó
Người quen của tôi hỏi liệu tôi có muốn hỗ trợ chăm sóc một cụ bà ngoài 80 tuổi sống gần nhà hay không. Công việc chủ yếu là đến nhà vài tiếng mỗi ngày để trò chuyện, chuẩn bị bữa ăn nhẹ, nhắc uống thuốc, đưa cụ đi dạo và hỗ trợ một số sinh hoạt đơn giản.
Thú thật, lúc đó tôi không nghĩ đây là một nghề.
Tôi chỉ coi đó là việc làm tạm thời trong lúc chưa tìm được công việc phù hợp.
Mức thù lao khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng cho công việc bán thời gian. Không quá cao nhưng đủ để tôi có thêm một khoản chi tiêu cá nhân mà không phải động tới tiền tiết kiệm.
Tuy nhiên, càng làm tôi càng nhận ra nhu cầu thực tế của công việc này lớn hơn rất nhiều so với tưởng tượng.
Sau vài tháng, gia đình cụ bà giới thiệu tôi cho một người quen khác. Rồi từ người thứ hai lại có thêm người thứ ba. Dần dần, lịch làm việc của tôi kín hơn.
Hiện nay, thu nhập trung bình của tôi dao động từ 8-10 triệu đồng mỗi tháng, tùy khối lượng công việc và thời gian hỗ trợ.
Hóa ra kỹ năng kiếm tiền lại nằm trong những việc mình làm mỗi ngày
Điều khiến tôi bất ngờ nhất là công việc này không yêu cầu bất kỳ kỹ năng đặc biệt nào.
Thứ giúp tôi được các gia đình tin tưởng lại là những điều tôi đã làm suốt nhiều năm trong cuộc sống thường ngày.
- Đó là biết nấu những bữa ăn phù hợp với người lớn tuổi.
- Là sự kiên nhẫn khi nghe một câu chuyện được kể đi kể lại nhiều lần.
- Là khả năng quan sát những thay đổi nhỏ trong sức khỏe và tâm trạng của người già.
- Là kinh nghiệm chăm sóc cha mẹ, ông bà hoặc người thân trong gia đình.
Trước đây, tôi luôn nghĩ những việc đó là trách nhiệm của phụ nữ trong gia đình. Nhưng khi xã hội thay đổi, dân số già hóa nhanh hơn và nhiều người trẻ bận rộn với công việc, những kỹ năng ấy bắt đầu trở thành một nhu cầu có giá trị kinh tế.
Nói cách khác, điều mà nhiều phụ nữ trung niên đang sở hữu hoàn toàn có thể chuyển hóa thành thu nhập.
Thu nhập không phải điều giá trị nhất
Khoản tiền gần 10 triệu đồng mỗi tháng giúp cuộc sống của tôi dễ thở hơn rất nhiều.
Tôi không còn phải đắn đo mỗi khi muốn mua một món đồ cho bản thân. Tôi có thể chủ động đóng góp thêm vào các chi phí gia đình. Mỗi tháng, tôi vẫn cố gắng dành ra khoảng 2-3 triệu đồng để tích lũy cho quỹ dự phòng tuổi già.
Nhưng điều quan trọng hơn là cảm giác tự chủ.
Khi mất việc, tôi từng trải qua cảm giác mình trở nên thừa thãi. Mỗi ngày trôi qua đều đầy áp lực vì không biết tương lai sẽ ra sao.
Ngược lại, công việc hiện tại giúp tôi cảm thấy mình vẫn có ích.
Có những cụ ông, cụ bà coi tôi như người thân. Có người chỉ cần một người cùng uống trà, trò chuyện vài giờ mỗi ngày. Có người mong có ai đó đưa mình đi dạo thay vì ngồi một mình trước tivi.
Những điều tưởng nhỏ ấy lại khiến tôi cảm thấy công việc của mình có ý nghĩa.
Một cơ hội việc làm đang ngày càng rộng mở
Theo xu hướng già hóa dân số, nhu cầu chăm sóc người cao tuổi tại nhà đang tăng lên từng năm. Không phải gia đình nào cũng cần thuê điều dưỡng chuyên nghiệp toàn thời gian, nhưng rất nhiều người cần người hỗ trợ bán thời gian để đồng hành cùng cha mẹ già.
Điều này mở ra cơ hội việc làm cho nhóm lao động trung niên, đặc biệt là phụ nữ.
Nhiều người có thể bắt đầu từ những công việc đơn giản như hỗ trợ sinh hoạt, chăm sóc bữa ăn, đưa đón đi khám bệnh hoặc trò chuyện cùng người cao tuổi. Sau đó, nếu được đào tạo thêm về sơ cứu, dinh dưỡng hoặc chăm sóc sức khỏe cơ bản, cơ hội nghề nghiệp và thu nhập có thể còn tốt hơn.
Một người bạn của tôi, 55 tuổi, sau khi nghỉ việc ở xưởng may hiện có thu nhập khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng từ công việc tương tự. Một người khác từng làm kế toán hiện kiếm khoảng 10-12 triệu đồng mỗi tháng khi kết hợp chăm sóc người cao tuổi và hỗ trợ việc nhà theo giờ.
Sau tuổi 50, tôi không còn nghĩ mình đã hết cơ hội
Nếu có ai hỏi bài học lớn nhất tôi nhận được sau biến cố mất việc ở tuổi 52 là gì, câu trả lời có lẽ rất đơn giản.
Đừng đánh giá thấp những kỹ năng mình đã tích lũy suốt nhiều năm.
Nhiều phụ nữ trung niên nghĩ rằng bản thân không có lợi thế trên thị trường lao động vì không giỏi công nghệ, không có bằng cấp mới hay không còn đủ trẻ để cạnh tranh.
Nhưng thực tế, có những kỹ năng chỉ thời gian mới tạo ra được.
Sự kiên nhẫn, kinh nghiệm chăm sóc người khác, khả năng lắng nghe và thấu hiểu là những điều không thể học trong vài tuần hay vài tháng.
Ở tuổi 52, tôi không tìm được công việc giống như trước đây.
Nhưng tôi lại tìm được một công việc phù hợp hơn với chính mình.
Và quan trọng nhất, nó giúp tôi có thu nhập ổn định, giữ được sự tự chủ tài chính và không còn cảm thấy sợ hãi khi nghĩ về những năm tháng phía trước.