Một người đàn ông 46 tuổi, giữ chức giám đốc tại một doanh nghiệp nhỏ, đã tử vong đột ngột chỉ vài phút sau khi chạy bộ buổi sáng. Bi kịch xảy ra ngay sau một đêm mất ngủ kéo dài, làm dấy lên cảnh báo từ giới chuyên môn về những sai lầm phổ biến mà nhiều người vẫn vô tình mắc phải khi cơ thể rơi vào trạng thái thiếu ngủ.
Nạn nhân họ Zhang (Trung Quốc) được cho là có lịch làm việc căng thẳng kéo dài nhiều năm. Trong khoảng 2 năm gần đây, ông thường xuyên mất ngủ, nhiều đêm phải đến 2 - 3 giờ sáng mới có thể chợp mắt, thậm chí có những đêm thức trắng vì áp lực công việc.
Dù vậy, ông chưa từng đi khám chuyên sâu về tim mạch hay điều chỉnh lối sống, cho rằng ở tuổi 40 vẫn còn đủ sức khỏe để chịu đựng.
Người đàn ông 46 tuổi tử vong khi chạy bộ. Ảnh minh họa.
Sau một đêm thức trắng vì dự án gấp, sáng hôm sau ông Zhang vẫn ra ngoài chạy bộ khi bụng đói để "lấy lại sự tỉnh táo". Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 5 phút vận động, ông bất ngờ gục xuống đường do ngừng tim. Dù được đưa đi cấp cứu ngay sau đó, ông không qua khỏi.
Sự việc khiến các bác sĩ đặc biệt quan tâm, khi ngày càng ghi nhận nhiều ca đột tử xảy ra ở người có tiền sử mất ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ kéo dài.
Theo các chuyên gia tim mạch, bản thân mất ngủ không phải nguyên nhân trực tiếp gây ngừng tim. Tuy nhiên, tình trạng thiếu ngủ kéo dài khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng sinh lý, tim mạch hoạt động quá tải và dễ bị "kích hoạt" bởi các hành vi sai lầm vào sáng hôm sau.
Thống kê y tế tại Trung Quốc cho thấy tỉ lệ người trưởng thành gặp vấn đề về giấc ngủ lên tới hơn 20%. Trong khi đó, hàng trăm nghìn ca tử vong đột ngột do ngừng tim được ghi nhận mỗi năm, trong đó có một tỉ lệ không nhỏ từng bị thiếu ngủ kéo dài trước đó.
Các bác sĩ lý giải: giấc ngủ ban đêm là thời gian quan trọng để tim và hệ tuần hoàn được nghỉ ngơi, điều hòa lại hoạt động. Khi thiếu ngủ, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích liên tục, khiến nhịp tim tăng, mạch máu co lại và làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch cấp tính.
Các chuyên gia tim mạch cảnh báo, điều nguy hiểm không chỉ nằm ở việc mất ngủ, mà còn ở những thói quen nhiều người áp dụng ngay sáng hôm sau:
Tập luyện nặng khi chưa ăn gìSau một đêm thiếu ngủ, cơ thể thường ở trạng thái thiếu oxy tương đối và tuần hoàn chưa ổn định. Việc chạy bộ nhanh, tập gym nặng hoặc vận động cường độ cao khi bụng đói có thể khiến tim bị quá tải đột ngột, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp hoặc ngừng tim.
Cố nằm trên giường và lo lắng vì không ngủ lại đượcViệc "ép ngủ" khi cơ thể đã tỉnh hoàn toàn dễ gây căng thẳng tâm lý. Lo âu kéo dài làm tăng tiết adrenaline, dẫn đến tăng huyết áp và khiến tim chịu áp lực lớn hơn.
Lạm dụng cà phê hoặc trà đặc để chống buồn ngủCaffeine có thể giúp tỉnh táo tạm thời nhưng cũng kích thích hệ thần kinh và tim mạch. Khi cơ thể đang mệt mỏi do thiếu ngủ, việc nạp quá nhiều chất kích thích có thể làm tăng nguy cơ hồi hộp, loạn nhịp tim và kiệt sức.
Nhịn ăn buổi sángThiếu ngủ làm rối loạn chuyển hóa đường huyết. Nếu tiếp tục nhịn ăn, cơ thể dễ bị tụt năng lượng, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc làm tăng gánh nặng cho tim trong việc duy trì tuần hoàn.
Làm gì để an toàn hơn sau một đêm mất ngủ?Các bác sĩ khuyến cáo, thay vì cố "gồng" cơ thể, nên ưu tiên phục hồi nhẹ nhàng:
- Chỉ nên vận động nhẹ như đi bộ chậm hoặc giãn cơ.
- Nếu không ngủ lại được sau khoảng 20 phút, nên rời giường, chuyển sang hoạt động thư giãn như đọc sách hoặc nghe nhạc nhẹ.
- Tránh hoàn toàn tập luyện cường độ cao ngay buổi sáng sau mất ngủ.
- Không dùng cà phê đậm đặc, không bỏ bữa sáng.
- Có thể dùng bữa nhẹ, dễ tiêu như cháo ấm hoặc bánh mì để ổn định năng lượng.
Trường hợp của ông Zhang không phải cá biệt, mà là lời nhắc nhở rõ ràng về mối liên hệ giữa giấc ngủ và sức khỏe tim mạch. Mất ngủ kéo dài không chỉ khiến cơ thể suy kiệt, mà còn làm tăng nguy cơ xảy ra biến cố nguy hiểm nếu đi kèm những thói quen sai lầm vào sáng hôm sau.
Trong cuộc sống hiện đại, giấc ngủ không còn là "thời gian nghỉ ngơi đơn thuần", mà là một yếu tố sống còn đối với sức khỏe tim mạch.
Tập thể dục mang lại lợi ích lớn cho tim, xương và cơ bắp, nhưng tập như thế nào mới thực sự hiệu quả và an toàn?
Bác sĩ hướng dẫn cách tập thể dục tối ưu cho sức khỏe tim mạch và toàn thânTheo các bác sĩ tim mạch, đặc biệt là khuyến nghị từ Hiệp hội Tim mạch Mỹ, người trưởng thành nên duy trì:
150 phút/tuần tập aerobic cường độ vừa (đi bộ nhanh, đạp xe, bơi…) hoặc 75 phút/tuần tập cường độ cao kèm 2 buổi tập sức mạnh mỗi tuần
Cardio giúp tim khỏe hơn, trong khi tập sức mạnh giúp tăng cơ, cải thiện chuyển hóa và bảo vệ xương.
Tập thể dục thế nào là hợp lý?Nếu mục tiêu giảm cân:
- Nên tập thể dục 4-5 buổi/tuần cardio, mỗi buổi khoảng 30 phút
- Kết hợp 2 buổi tập sức mạnh (hít đất, squat, plank, lunge…)
- Nếu mục tiêu giữ sức khỏe tổng thể:
- Tập thể dục 3-5 buổi cardio/tuần là đủ.
- Thêm 2-3 buổi tập sức mạnh để duy trì cơ bắp và trao đổi chất.
- Đừng chỉ đi bộ nếu muốn cơ thể khỏe toàn diện.
Đi bộ rất tốt cho tim mạch, nhưng chưa đủ để tăng sức mạnh cơ bắp. Vì vậy, cần kết hợp thêm các bài tập kháng lực như squat, plank hoặc tạ nhẹ để đạt hiệu quả toàn diện hơn.
Được vợ mát-xa vì đau cổ, người đàn ông 54 tuổi chết não sau một đêmĐỌC NGAYSau mỗi buổi tập, nên dành 10-15 phút giãn cơ hoặc yoga nhẹ để giảm căng cơ và hạn chế chấn thương.
Bên cạnh đó:
- Cần 1-2 ngày nghỉ mỗi tuần để cơ thể phục hồi.
- Không tập liên tục quá sức.
Theo các bã sĩ không có "bài tập tốt nhất cho tất cả", chỉ có chương trình tập cân bằng giữa cardio sức mạnh nghỉ ngơi. Khi ba yếu tố này được duy trì đúng cách, cơ thể mới thực sự khỏe bền và hạn chế chấn thương lâu dài.
Minh Hoa (t/h)
