Nam thanh niên A.V.H (23 tuổi, Thái Nguyên) điều trị đột quỵ do xuất huyết não tại Bệnh viện Bạch Mai. Trước thời điểm nhập viện, hồ sơ bệnh án của H không ghi nhận bất kỳ bệnh lý nền nào. Tuy nhiên, khai thác tiền sử sinh hoạt cho thấy bệnh nhân duy trì lối sống thường xuyên thức khuya, chịu áp lực công việc, ăn uống không đúng giờ và tắm muộn.
Sau thời gian điều trị tại bệnh viện, H vẫn đang trong thời gian điều trị, tập luyện để hồi phục. Từ câu chuyện của mình, H gửi gắm lời khuyên đến tất cả bạn trẻ, đặc biệt những người đang có thói quen sinh hoạt thiếu khoa học. "Các bạn trẻ nên có lối sống khoa học, tuyệt đối tránh tắm khuya, thức khuya vì rất hại cho sức khỏe", H chia sẻ.
Liên tục ghi nhận bệnh nhân trẻ bị đột quỵ.
Một trường hợp khác là chị N.H.S (36 tuổi), làm trong ngành spa. Công việc bận rộn khiến nhịp sinh hoạt trong cuộc sống của chị bị đảo lộn. Chị luôn kết thúc một ngày làm việc vào gần 23 giờ đêm, ăn uống thất thường, liên tục tắm muộn sau 23 giờ và đi ngủ khi đồng hồ điểm sang ngày mới.
Một buổi trưa, chị bất ngờ thấy nôn nao, chân tay bủn rủn. Nhập viện cấp cứu, bác sĩ ghi nhận huyết áp của bệnh nhân tăng vọt trên 200 mmHg - mức rất nguy hiểm và chẩn đoán đột quỵ. Bệnh nhân được can thiệp khẩn cấp để giữ tính mạng.
Nguyên nhân đột quỵ ở người trẻ
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Duy Chinh, Khoa Các bệnh mạch máu (Bệnh viện Tim Hà Nội) nhận định, đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Thực trạng này thực sự đáng lo ngại, rất cần người trẻ chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe.
Từ thực tế các ca bệnh, bác sĩ Nguyễn Duy Chinh cho biết đột quỵ ở người trẻ xảy ra do ba nguyên nhân lớn gồm bệnh lý, lối sống sinh hoạt và sự chủ quan trong chăm sóc sức khỏe. Hiếm khi xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà thường là kết quả của nhiều yếu tố âm thầm tích tụ trong thời gian dài.
Thứ nhất là các bệnh lý tiềm ẩn nhưng không được phát hiện sớm. Theo bác sĩ Chinh, nhiều bệnh lý nguy cơ cao như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Không ít người trẻ chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra biến cố.
Đặc biệt, tăng huyết áp được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu nhưng lại dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy hồi hộp, tim đập nhanh, đau đầu hoặc chóng mặt thoáng qua - những biểu hiện dễ bị nhầm với stress hay mệt mỏi thông thường.
Bên cạnh đó, rối loạn mỡ máu, đặc biệt là tăng cholesterol xấu, sẽ âm thầm làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa và cục máu đông - nguyên nhân trực tiếp gây nhồi máu não.
Ngoài ra, một số bệnh lý khác cũng có thể dẫn tới đột quỵ ở người trẻ như bệnh tim mạch, dị dạng mạch máu não, phình mạch hoặc rối loạn đông máu. Ở nữ giới, việc sử dụng thuốc nội tiết cũng có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
Bác sĩ cảnh báo người trẻ cần chủ động bảo vệ sức khỏe để phòng ngừa đột quỵ.
Tuy nhiên, bệnh lý chỉ là một phần của vấn đề. Theo bác sĩ, lối sống mới là yếu tố “kích hoạt” khiến đột quỵ xảy ra sớm hơn ở người trẻ. Áp lực công việc, nhịp sống nhanh khiến nhiều người duy trì thói quen thức khuya kéo dài, thiếu ngủ, căng thẳng liên tục.
Những hành vi tưởng như vô hại như tắm muộn, ăn uống thất thường, sử dụng rượu bia lại trở thành tác nhân nguy hiểm khi kết hợp với các yếu tố nguy cơ sẵn có. Các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia còn trực tiếp gây tổn thương thành mạch, làm tăng khả năng hình thành huyết khối.
Một yếu tố khác đang ngày càng phổ biến là tình trạng ít vận động. Việc ngồi liên tục nhiều giờ, đặc biệt ở dân văn phòng, khiến tuần hoàn máu bị ảnh hưởng, máu lưu thông kém và dễ ứ trệ. Về lâu dài, điều này không chỉ làm rối loạn chuyển hóa mà còn tạo điều kiện cho cục máu đông hình thành trong lòng mạch. Theo bác sĩ Chinh, đây là nguy cơ “âm thầm” nhưng tích lũy theo thời gian, đặc biệt nguy hiểm khi kết hợp với các thói quen sinh hoạt không lành mạnh.
Đáng lo ngại hơn, phần lớn người trẻ lại có tâm lý chủ quan với sức khỏe. Họ cho rằng mình còn trẻ nên không cần kiểm tra định kỳ, hoặc dễ dàng bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo như đau đầu kéo dài, chóng mặt, hồi hộp. Chính sự lơ là này khiến các bệnh lý tiềm ẩn không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, đến khi xảy ra đột quỵ thì thường đã ở tình trạng nặng.
Từ góc nhìn chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Duy Chinh nhấn mạnh rằng đột quỵ ở người trẻ thực chất là hệ quả của một “chuỗi sai lệch” kéo dài: bệnh lý nền không được nhận diện, lối sống thiếu khoa học và sự chủ quan trong chăm sóc sức khỏe. Khi những yếu tố này cùng tồn tại, nguy cơ xảy ra biến cố sẽ tăng lên đáng kể, thậm chí có thể đến một cách đột ngột, không kịp trở tay như nhiều trường hợp đã ghi nhận.
