Mỗi mùa hè, điều hòa gần như trở thành thiết bị hoạt động liên tục trong nhiều gia đình. Và cũng như một thói quen đã ăn sâu từ nhiều năm nay, không ít người mặc định cài đặt nhiệt độ ở mức 26 độ C vì cho rằng đây là mức "vừa mát vừa tiết kiệm điện". Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải cứ bật điều hòa 26 độ là sẽ tiết kiệm điện. Nhiều gia đình duy trì mức nhiệt này suốt cả ngày nhưng hóa đơn tiền điện vẫn tăng vọt, trong khi có những nhà sử dụng điều hòa thường xuyên hơn nhưng chi phí điện năng lại thấp hơn đáng kể.
Theo các EVN, nguyên nhân nằm ở cách sử dụng điều hòa chứ không chỉ ở nhiệt độ cài đặt. Đặc biệt với các dòng điều hòa inverter (biến tần) phổ biến hiện nay, việc mặc định giữ nhiệt độ 26 độ chưa chắc đã là lựa chọn tối ưu.
Không phải lúc nào 26 độ cũng tiết kiệm điện
Trước đây, với các dòng điều hòa cơ đời cũ, mức 26 độ thường được xem là ngưỡng cân bằng giữa khả năng làm mát và mức tiêu thụ điện. Khi đạt đến nhiệt độ cài đặt, máy nén sẽ ngắt hoàn toàn và chỉ hoạt động trở lại khi nhiệt độ phòng tăng lên. Tuy nhiên, điều hòa inverter hiện nay hoạt động theo cơ chế khác. Máy nén không tắt hẳn mà liên tục điều chỉnh công suất để duy trì nhiệt độ ổn định.
Trong những ngày nắng nóng cao điểm, khi nhiệt độ ngoài trời lên tới 35 - 38 độ C, việc cố gắng duy trì không gian trong nhà ở mức 26 độ sẽ tạo ra khoảng chênh lệch nhiệt độ rất lớn. Điều này buộc máy nén phải hoạt động với công suất cao trong thời gian dài, khiến lượng điện tiêu thụ tăng đáng kể. Nói cách khác, điều hòa càng phải "gồng mình" để kéo nhiệt độ xuống thấp, điện năng tiêu thụ càng nhiều.
Bí quyết tiết kiệm điện nằm ở việc giảm chênh lệch nhiệt độ
Nhiều người quen với con số 25 hay 26 độ là để tiết kiệm điện. Thực tế, yếu tố quan trọng nhất lại là mức chênh lệch giữa nhiệt độ trong nhà và ngoài trời. Khoảng cách nhiệt độ càng lớn, điều hòa càng phải làm việc nhiều hơn để duy trì độ mát mong muốn.
Đó là lý do nhiều chuyên gia khuyến nghị nên cài đặt điều hòa ở mức 27 độ C vào ban ngày, kết hợp chế độ quạt tự động. Với nhiều gia đình, mức nhiệt này vẫn đủ dễ chịu nhưng giúp giảm tải đáng kể cho máy nén, từ đó tiết kiệm điện hiệu quả hơn.
Đó là chưa kể dù chỉ tăng thêm 1 độ thì cơ thể vẫn thấy mát. Bởi cảm giác dễ chịu của cơ thể không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ hiển thị trên điều hòa. Các yếu tố như độ ẩm, tốc độ gió, sự lưu thông không khí và trạng thái hoạt động của cơ thể cũng ảnh hưởng rất lớn đến cảm nhận thực tế.
Sau khi đi làm về, tắm rửa và nghỉ ngơi trong không gian có luồng gió lưu thông tốt, nhiều người gần như không nhận ra sự khác biệt giữa 26 và 27 độ C. Ngược lại, việc ở trong môi trường quá lạnh trong thời gian dài có thể gây cảm giác khô họng, đau đầu, nghẹt mũi hoặc đau nhức cơ thể, đặc biệt với người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
Ban đêm nên sử dụng chế độ ngủ thay vì giữ 26 độ suốt đêm
Khi ngủ, nhiệt độ cơ thể có xu hướng giảm tự nhiên. Mức nhiệt dễ chịu vào đầu đêm có thể trở nên quá lạnh vào gần sáng. Đây là nguyên nhân khiến nhiều người thường xuyên bị thức giấc giữa đêm, khô họng hoặc cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy.
Thay vì duy trì 26 độ liên tục, EVN khuyến nghị nên cài đặt khoảng 28 độ C kết hợp chế độ Sleep (ngủ). Chế độ này sẽ tự động điều chỉnh nhiệt độ và tốc độ quạt phù hợp với trạng thái nghỉ ngơi của cơ thể, đồng thời giúp máy nén hoạt động ở công suất thấp hơn, giảm đáng kể điện năng tiêu thụ.
Cách sử dụng tiết kiệm nhất: Làm lạnh nhanh rồi tăng nhiệt độ
Một trong những sai lầm phổ biến là giữ nguyên mức nhiệt thấp trong suốt thời gian sử dụng.
Thực tế, khi vừa trở về nhà vào thời điểm nắng nóng đỉnh điểm, người dùng hoàn toàn có thể cài đặt 26 độ C cùng chế độ quạt mạnh để làm mát nhanh. Sau khi nhiệt độ trong phòng đã ổn định, nên tăng lên 27 độ C hoặc cao hơn tùy nhu cầu.
Bởi giai đoạn tiêu tốn điện nhiều nhất chính là lúc điều hòa phải liên tục hạ nhiệt độ phòng. Khi không gian đã đủ mát, việc duy trì mức nhiệt quá thấp không mang lại khác biệt lớn về cảm giác nhưng lại khiến điện năng tiếp tục bị tiêu hao.
Những yếu tố khiến điều hòa tốn điện hơn cả việc chỉnh nhiệt độ
1. Không vệ sinh lưới lọc định kỳ
Lưới lọc bám nhiều bụi bẩn sẽ cản trở luồng không khí lưu thông, khiến điều hòa phải hoạt động mạnh hơn để đạt hiệu quả làm mát mong muốn. Các chuyên gia khuyến nghị nên vệ sinh lưới lọc khoảng 2 tuần/lần trong mùa hè để duy trì hiệu suất hoạt động và giảm điện năng tiêu thụ.
2. Để ánh nắng chiếu trực tiếp vào phòng
Nhiều gia đình bật điều hòa nhưng vẫn mở rèm cửa, đặc biệt ở những căn phòng hướng Tây. Lúc này, ánh nắng mặt trời liên tục làm tăng nhiệt độ trong phòng khiến điều hòa phải hoạt động không ngừng. Việc sử dụng rèm chống nắng hoặc kéo rèm vào ban ngày có thể giúp giảm đáng kể lượng nhiệt xâm nhập từ bên ngoài.
3. Chỉnh hướng gió chưa hợp lý
Không ít người có thói quen hướng cánh đảo gió xuống dưới với suy nghĩ sẽ làm mát nhanh hơn. Trong khi đó, không khí lạnh vốn có xu hướng chìm xuống. Việc điều chỉnh cửa gió hướng lên trên giúp luồng khí lạnh phân bổ đều hơn trong không gian, làm mát hiệu quả và tiết kiệm điện hơn.
4. Đừng bỏ qua chế độ hút ẩm
Tại nhiều khu vực có độ ẩm cao, cảm giác oi bức không hoàn toàn đến từ nhiệt độ mà còn do hơi ẩm trong không khí.
Vào những ngày mưa, nồm hoặc thời tiết ẩm ướt, chế độ Dry (hút ẩm) có thể mang lại cảm giác dễ chịu hơn so với chế độ làm lạnh thông thường. Đồng thời, chế độ này cũng thường tiêu thụ ít điện năng hơn trong những điều kiện thời tiết phù hợp.
Kết luận
Tiết kiệm điện khi sử dụng điều hòa không nằm ở việc cố định một con số như 26 độ C mà phụ thuộc vào cách vận hành phù hợp với điều kiện thời tiết và nhu cầu thực tế.
Chỉ cần điều chỉnh nhiệt độ cao hơn 1 độ, tận dụng chế độ ngủ, vệ sinh lưới lọc thường xuyên và hạn chế nhiệt từ bên ngoài xâm nhập, nhiều gia đình đã có thể giảm đáng kể hóa đơn tiền điện mỗi tháng mà vẫn đảm bảo sự thoải mái trong sinh hoạt.
Nếu đang sử dụng điều hòa inverter, bạn có thể tham khảo cách cài đặt đơn giản sau:
- Ban ngày: 27 độ C, kết hợp quạt tự động.
- Ban đêm: 28 độ C và bật chế độ Sleep.
- Khi mới về nhà hoặc phòng quá nóng: Bật 26 độ C để làm lạnh nhanh, sau đó tăng lên 27 độ C khi nhiệt độ đã ổn định.
Chỉ một thay đổi rất nhỏ trong thói quen sử dụng cũng có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí điện năng trong suốt mùa hè.
