Nếu bia rượu tấn công thận bằng cách gây mất nước và nhiễm độc cồn trực tiếp, thì natri lại tàn phá thận Theo cơ chế "thủy triều dâng". Theo Tiến sĩ Masahiro Suetsuki, Giáo sư danh dự của Đại học Tohoku (Nhật Bản) và là một chuyên gia hàng đầu về thận học, natri dư thừa giữ nước trong mạch máu, làm tăng áp lực lên các cầu thận nhỏ bé vốn mỏng manh như sợi tóc.
Bia rượu có thể gây ra những tổn thương cấp tính dễ nhận biết, nhưng natri giấu mặt trong thực phẩm lại âm thầm gây tăng huyết áp nội thận, xơ cứng bộ lọc và dẫn đến suy thận vĩnh viễn mà không hề có triệu chứng cảnh báo.
Ảnh minh họa
Ăn bao nhiêu natri là đủ?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị về lượng natri nên tiêu thụ như sau:
- Người bình thường chỉ nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri/ngày (tương đương khoảng 5g muối).
- Người mắc bệnh tim mạch, huyết áp cao, thận yếu nên hạn chế hơn, chỉ nên tiêu thụ dưới 1.500 mg natri/ngày để tránh nguy cơ tăng huyết áp và tổn thương cơ quan nội tạng.
Nhưng lưu ý rằng natri vẫn là chất cần thiết cho cơ thể. Lượng natri tối thiểu để cơ thể duy trì các chức năng sinh lý cơ bản là khoảng 200 mg natri/ngày.
6 thực phẩm không mặn nhưng dễ chứa cả "vựa" natri, ăn nhiều hại thận
Tuy nhiên, các thống kê chỉ ra rằng thực tế lượng natri tiêu thụ thường cao hơn nhiều so với con số 2.000mg được WHO khuyến nghị. Một trong những lý do dẫn đến tình trạng này là không phải chỉ kiểm soát lượng muối ăn, nước mắm hàng ngày là đủ. Giáo sư Masahiro cảnh báo, còn có những thực phẩm ăn không mặn hay không quá mặn nhưng lại chứa nhiều natri ẩn, ăn nhiều sẽ "phá thận" nhanh còn hơn cả uống bia rượu. Phổ biến như 6 cái tên dưới đây:
1. Bánh mì công nghiệp
Đây là nguồn cung cấp natri lớn nhất trong chế độ ăn hiện đại dù vị của nó rất nhạt. Muối được thêm vào để kiểm soát tốc độ lên men và tạo độ dai cho bột. Chỉ cần vài lát bánh mì sandwich, bạn đã nạp vào hơn 400mg natri mà không hề thấy mặn. Thận phải gồng mình đào thải lượng muối này, gây ra tình trạng tăng áp lực máu lên bộ lọc cầu thận một cách thầm lặng.
2. Thực phẩm ăn liền từ ngũ cốc tinh chế
Ảnh minh họa
Các loại ngũ cốc ăn sáng đóng gói, cháo gói hay mì ăn liền thường chứa lượng natri khổng lồ để điều vị và bảo quản. Dù ngũ cốc có vị ngọt lịm hay cháo có vị thanh nhạt, chúng thực chất là những "bẫy muối" khổng lồ. Việc nạp natri ngay từ bữa sáng khiến thận phải bước vào trạng thái "tăng ca" ngay khi cơ thể vừa thức dậy, làm đẩy nhanh quá trình xơ hóa kẽ thận. Đương nhiên, ăn có kiểm soát thì vẫn ổn.
3. Phô mai chế biến
Phô mai có vị béo ngậy đặc trưng khiến chúng ta quên mất rằng nó chứa rất nhiều muối để nhũ hóa và bảo quản cấu trúc. Một miếng phô mai nhỏ có thể chứa lượng natri nhiều hơn cả một gói khoai tây chiên mặn. Thận phải làm việc hết công suất để xử lý lượng điện giải thừa này, lâu dần gây xơ cứng mạch máu thận.
4. Một số loại đồ uống năng lượng và nước rau củ đóng chai
Nước tăng lực, đồ uống thể thao hay nước rau củ đóng chai thường có vị chua ngọt rất kích thích. Tuy nhiên, natri lại được thêm vào dưới dạng chất điện giải hoặc chất bảo quản màu sắc. Sự kết hợp giữa đường cao và natri ẩn giấu tạo thành "combo" tàn phá mạch máu thận, dẫn đến suy giảm chức năng lọc nhanh chóng.
5. Xúc xích, thịt nguội
Ảnh minh họa
Đây là những thực phẩm chế biến sẵn giàu phốt pho vô cơ và natri. Dù đôi khi không quá mặn, nhưng muối được dùng để giữ nước và tạo độ dai cho thịt. Khác với phốt pho tự nhiên, phốt pho và natri trong thịt nguội hấp thụ vào máu gần như 100%, trực tiếp gây áp lực nặng nề và làm xơ hóa bộ lọc tự nhiên của thận.
6. Nước sốt đóng chai (Nước tương, sốt cà chua, sốt salad)
Vị chua của dấm hay vị ngọt của đường trong sốt cà chua, sốt salad đã đánh lừa hoàn toàn vị giác của bạn. Thực chất, natri là thành phần chính để kéo dài thời hạn sử dụng. Việc tưới đẫm nước sốt lên thức ăn thực chất là đang "ướp muối" bộ lọc của thận, khiến huyết áp tăng cao và phá hủy các mao mạch thận nhạy cảm.
Nên ăn gì để "giải cứu" và làm dịu áp lực cho thận?
Ngoài kiểm soát natri, muốn thận khỏe hãy ưu tiên 5 nhóm thực phẩm hỗ trợ chức năng lọc thải sau:
- Rau xanh lá nhạt (Bắp cải, súp lơ trắng): Chứa ít kali và natri tự nhiên, giàu chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào thận khỏi các gốc tự do.
- Lòng trắng trứng: Cung cấp protein chất lượng cao và ít phốt pho hơn so với các nguồn đạm khác, giảm gánh nặng chuyển hóa cho thận.
Ảnh minh họa
- Quả mọng (Việt quất, dâu tây): Chứa hợp chất giúp kháng viêm mạch máu thận và ngăn chặn sự hình thành sỏi.
- Tỏi và hành tây: Thay thế muối để tạo hương vị cho món ăn, đồng thời có tác dụng hạ huyết áp và bảo vệ mạch máu nội thận.
- Dầu ô liu: Cung cấp chất béo lành mạnh giúp giảm viêm nhiễm và bảo vệ màng tế bào tại cầu thận một cách hiệu quả.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, EDH, Daily Mail
