Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)
Theo Google, tính năng phát hiện cuộc gọi giả mạo trên Android được phát triển trong bối cảnh các hình thức lừa đảo qua điện thoại ngày càng tinh vi, đặc biệt là sự xuất hiện của công nghệ trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo giọng nói giả (deepfake). Không chỉ dừng lại ở việc giả mạo số điện thoại quen thuộc, kẻ gian hiện có thể sao chép giọng nói với độ chân thực cao, khiến người dùng khó phân biệt thật – giả ngay trong cuộc gọi.
Trên thực tế, người dùng có thể nhận một cuộc gọi hiển thị tên liên hệ quen thuộc, thậm chí nghe giọng nói giống hệt người thân hoặc đồng nghiệp. Tuy nhiên, phía sau đó có thể là một kịch bản lừa đảo được dựng sẵn nhằm tạo cảm giác khẩn cấp, từ đó đánh vào tâm lý và buộc nạn nhân thực hiện các yêu cầu như chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
Trước rủi ro ngày càng gia tăng này, Google cho biết Android cần một lớp bảo vệ mới ngay trong thời điểm cuộc gọi diễn ra, thay vì chỉ dựa vào các cơ chế nhận diện số điện thoại như trước đây. Từ định hướng đó, tính năng phát hiện cuộc gọi giả mạo được phát triển như một cơ chế xác thực theo thời gian thực, giúp kiểm tra xem cuộc gọi có thực sự đến từ thiết bị của người liên hệ hay không.
Cụ thể, tính năng này được tích hợp trực tiếp trong hệ thống gọi điện và hoạt động tự động ở chế độ nền trên các thiết bị hỗ trợ. Khi một cuộc gọi được thiết lập giữa hai người dùng đang sử dụng ứng dụng Điện thoại của Google, hệ thống sẽ tạo ra một tín hiệu xác minh giữa hai thiết bị để đối chiếu danh tính theo thời gian thực. Nếu cuộc gọi là hợp lệ, tín hiệu xác thực sẽ được thiết lập đầy đủ và quá trình kết nối diễn ra bình thường.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường, chẳng hạn như số điện thoại bị giả mạo hoặc không có tín hiệu xác nhận từ thiết bị gốc, hệ thống sẽ kích hoạt cơ chế kiểm tra chéo. Khi đó, thiết bị của người nhận có thể đối chiếu trực tiếp với thiết bị thật của người liên hệ. Nếu thiết bị gốc xác nhận không thực hiện cuộc gọi, người dùng sẽ ngay lập tức nhận được cảnh báo trên màn hình, khuyến nghị ngắt máy để tránh nguy cơ bị lừa đảo.
Google cho biết, toàn bộ cơ chế này được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn RCS (Rich Communication Services) với mã hóa đầu cuối, nhằm đảm bảo quá trình xác thực diễn ra an toàn, đồng thời vẫn giữ được tính riêng tư của người dùng trong suốt quá trình kiểm tra.
Tính năng này được triển khai như một phần trong hệ thống bảo vệ mặc định của Android, hoạt động hoàn toàn tự động ở chế độ nền và không yêu cầu người dùng thao tác thủ công. Cơ chế xác thực được thiết kế để diễn ra ngay trong quá trình cuộc gọi được thiết lập, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu giả mạo trước khi người dùng kịp tương tác sâu với cuộc gọi.
Tính năng này sẽ được tích hợp trong ứng dụng Phone by Google, vốn là ứng dụng gọi điện mặc định trên nhiều thiết bị Android hiện nay. Với các thiết bị chưa sử dụng ứng dụng này, người dùng có thể cài đặt từ Google Play và đặt làm ứng dụng gọi điện mặc định để kích hoạt lớp bảo vệ mới.
Về phạm vi triển khai, tính năng phát hiện cuộc gọi giả mạo sẽ được đưa vào các thiết bị chạy Android 12 trở lên, bắt đầu từ dòng Pixel trước khi mở rộng sang nhiều mẫu máy khác trên toàn cầu. Google cho biết việc triển khai theo từng giai đoạn nhằm đảm bảo tính ổn định của hệ thống cũng như khả năng tương thích trên nhiều thiết bị khác nhau trong hệ sinh thái Android.
Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ người dùng trong phạm vi hệ điều hành, Google cũng nhấn mạnh định hướng mở rộng công nghệ này ra toàn ngành di động. Việc xây dựng trên nền tảng tiêu chuẩn mở RCS được xem là bước đi quan trọng, cho phép các nhà sản xuất thiết bị và nhà phát triển ứng dụng khác có thể tích hợp cơ chế xác thực tương tự trong tương lai.
Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo mạo danh và công nghệ deepfake ngày càng tinh vi, Google kỳ vọng tính năng mới sẽ góp phần tạo thêm một lớp phòng vệ chủ động, giúp người dùng nhận diện rủi ro ngay trong thời gian thực của cuộc gọi, thay vì chỉ xử lý sau khi sự việc đã xảy ra.
