Một loại thuốc miễn dịch thử nghiệm do hãng dược Trung Quốc Akeso phát triển giúp bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ thể vảy giai đoạn tiến triển kéo dài thời gian sống thêm 15% so với liệu pháp miễn dịch hiện hành Tevimbra, đồng thời giảm hơn 1/3 nguy cơ tử vong.
(Ảnh: Shutterstock/SCMP)
Kết quả nghiên cứu được công bố tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) diễn ra ở Chicago (Mỹ).
Theo dữ liệu thử nghiệm, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc ivonescimab kết hợp hóa trị có thời gian sống trung bình đạt 27,9 tháng, cao hơn đáng kể so với mức 23,7 tháng ở nhóm sử dụng Tevimbra kết hợp hóa trị.
Nghiên cứu được thực hiện trên 532 bệnh nhân mới được chẩn đoán mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ thể vảy giai đoạn III hoặc IV tại Trung Quốc. Đây là thử nghiệm đối đầu trực tiếp giữa ivonescimab và Tevimbra trong điều trị bước một, với tất cả bệnh nhân đều được chỉ định hóa trị.
Trước đó, vào tháng 10/2025, Akeso cho biết ivonescimab đạt mục tiêu chính của nghiên cứu khi giúp giảm 40% nguy cơ bệnh tiến triển hoặc tử vong so với Tevimbra. Dữ liệu về thời gian sống toàn bộ của bệnh nhân chỉ mới được công bố trong đợt cập nhật lần này.
Phát biểu tại cuộc họp báo trước thềm ASCO, Tiến sĩ David Spigel, Giám đốc Y khoa Viện Nghiên cứu Sarah Cannon (Mỹ), nhận định kết quả nghiên cứu là "rất đáng khích lệ". Tuy nhiên, ông lưu ý vẫn cần thêm dữ liệu trên các nhóm dân số khác để đánh giá liệu hiệu quả ghi nhận tại Trung Quốc có thể được tái lập ở quy mô toàn cầu hay không, do sự khác biệt về đặc điểm di truyền và chủng tộc đôi khi ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị.
Ivonescimab thuộc thế hệ kháng thể lưỡng đặc hiệu (bispecific antibody), có khả năng tác động đồng thời lên hai mục tiêu sinh học. Thuốc vừa ức chế protein PD-1 – cơ chế giúp tế bào ung thư né tránh sự tấn công của hệ miễn dịch – vừa ngăn chặn VEGF, một yếu tố thúc đẩy hình thành mạch máu nuôi khối u và hỗ trợ sự phát triển của ung thư.
Xem thêm thuốc ung thư Amivantamab
Trong khi đó, Tevimbra cũng như nhiều thuốc miễn dịch đang được sử dụng rộng rãi hiện nay, bao gồm Keytruda của Merck, chỉ nhắm tới một mục tiêu duy nhất là PD-1.
Akeso cho rằng, với việc giúp bệnh nhân sống lâu hơn trong khi các tác dụng phụ vẫn được đánh giá ở mức chấp nhận được, ivonescimab có thể trở thành lựa chọn điều trị tiêu chuẩn mới cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ thể vảy giai đoạn tiến triển.
Song, tỷ lệ tác dụng phụ nghiêm trọng ở nhóm sử dụng ivonescimab cũng cao hơn nhóm điều trị tiêu chuẩn. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, khoảng 69% bệnh nhân dùng ivonescimab gặp tác dụng phụ nghiêm trọng, so với 59% ở nhóm dùng Tevimbra. Dù vậy, tỷ lệ phải ngừng điều trị do tác dụng phụ ở hai nhóm đều ở mức khoảng 5%.
Hiện Summit Therapeutics nắm quyền phát triển và thương mại hóa ivonescimab tại Mỹ, Canada, châu Âu và Nhật Bản thông qua thỏa thuận hợp tác có giá trị lên tới 5 tỷ USD, trong khi Akeso giữ quyền khai thác tại Trung Quốc và các thị trường còn lại.
Theo Tiến sĩ Julie Gralow, Giám đốc Y khoa của ASCO, dữ liệu từ nghiên cứu này sẽ không được sử dụng để xin cấp phép lưu hành tại Mỹ do toàn bộ thử nghiệm được tiến hành tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, một thử nghiệm toàn cầu giai đoạn cuối đang được triển khai nhằm so sánh trực tiếp ivonescimab với Keytruda. Dữ liệu phân tích tạm thời dự kiến sẽ được công bố trong năm nay và được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình xem xét cấp phép tại Mỹ.
"Chúng ta đã chứng kiến sự chuyển dịch từ kháng thể đơn dòng sang các thuốc liên hợp kháng thể - thuốc. Hiện nay, kháng thể lưỡng đặc hiệu đang là lĩnh vực thu hút nhiều sự quan tâm nhất. Nếu thử nghiệm toàn cầu tiếp tục cho thấy những lợi ích tương tự, loại thuốc này gần như chắc chắn sẽ được phê duyệt tại Mỹ", bà Gralow nhận định.
