Nhà nào cũng chuẩn bị mâm cơm thịnh soạn, nhưng sau những bữa tất niên và liên hoan liên tiếp lại là “cuộc chiến” giữa ăn hết và ăn thừa. Từ đồ ăn đêm giao thừa, các loại thịt hun khói, bánh mứt, hạt khô cho tới trái cây, tủ lạnh và kho chứa đều chật kín. Không ít người rơi vào thế khó: bỏ thì tiếc, giữ lại thì lo hỏng, sợ ngộ độc thực phẩm, nhất là khi từng có những ca nhập viện hồi sức tích cực vì ăn đồ thừa.
Vậy dịp Tết nên bảo quản thực phẩm thế nào? Món nào không nên để lại? Hâm nóng ra sao cho an toàn? Dưới đây là hướng dẫn tổng hợp.
Không phải thực phẩm nào cũng cần cho vào tủ lạnh
Hiện nay gia đình nào cũng có tủ lạnh, nhưng không phải thực phẩm nào cũng phù hợp để bảo quản lạnh. Thậm chí cho vào tủ lạnh sai cách còn dễ làm thực phẩm ẩm mốc.
- Nhóm thực phẩm khô như bánh quy, ruốc thịt, trái cây sấy, thịt khô, sữa bột, cà phê có hàm lượng nước rất thấp, vi sinh vật khó phát triển nên không cần để tủ lạnh. Để lạnh ngược lại dễ hút ẩm và mốc.
- Các thực phẩm nhiều đường hoặc muối như kẹo, mật ong, dưa muối có nồng độ đường, muối cao, ít nước nên cũng không cần bảo quản lạnh.
- Chocolate cũng không nên cho vào tủ lạnh vì dễ xuất hiện lớp “phấn trắng” do ngưng tụ, dù không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng hình thức và hương vị.
Bảo quản đúng cách từng nhóm thực phẩm
- Rau xanh, đặc biệt là rau lá, không nên tích trữ quá nhiều. Có thể dùng giấy bếp bọc lại, cho vào túi bảo quản, buộc kín rồi để ngăn mát, tránh sát thành tủ lạnh để không bị đông đá. Nên dùng trong 3 đến 5 ngày.
- Các loại như đậu que, cà tím, cà chua, ớt xanh, súp lơ có thể bảo quản lạnh 5 đến 7 ngày. Có thể chần sơ 30 giây rồi cấp đông để kéo dài thời gian. Trong khi đó khoai tây, cà rốt, hành tây, củ cải trắng, cải thảo chỉ cần để nơi thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
- Trái cây nên ưu tiên loại dễ bảo quản như táo, quýt, cho vào túi riêng rồi để ngăn mát. Những loại khó giữ như dâu tây, nho nên mua vừa đủ ăn. Nếu lỡ mua nhiều, nên bảo quản trong hộp kín cứng để tránh dập nát.
- Thịt tươi bảo quản ngăn mát thường không quá 3 đến 5 ngày. Nếu lâu hơn nên cấp đông. Cá, tôm, thịt sống nên chia thành khẩu phần nhỏ vừa một bữa trước khi đông lạnh để tránh rã đông nhiều lần. Các loại thịt kho, thịt nguội cần bảo quản lạnh liên tục, muốn giữ lâu nên cấp đông. Đồ hộp, xúc xích đóng gói có thể để nhiệt độ phòng khi chưa mở, nhưng sau khi mở phải dùng sớm.
Đồ ăn thừa: để ngăn mát hay ngăn đông?
Thức ăn thừa ngày Tết là điều khó tránh. Nguyên tắc chung là phải cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt. Tuy nhiên cần phân biệt thời gian lưu trữ.
Thông thường, bảo quản ngăn mát 1 đến 2 ngày là an toàn. Dù có thể giữ 3 đến 4 ngày, nhưng để an toàn nên không quá 2 ngày. Nếu cần lâu hơn nên chuyển sang ngăn đông.
Nên chia nhỏ thức ăn thừa vào từng hộp kín để giúp nguội nhanh và hạn chế hâm đi hâm lại. Cách này cũng giúp kiểm soát sự hình thành nitrit ở mức rất thấp.
Món nào nên cố gắng ăn hết trong ngày?
- Rau xanh, đặc biệt rau lá, không nên để lại vì vitamin C và các dưỡng chất dễ hao hụt, giá trị dinh dưỡng giảm rõ rệt.
- Món nguội như dưa chuột trộn, tai heo trộn vốn không qua gia nhiệt sau khi chế biến, dễ nhiễm khuẩn. Nếu để lại, nguy cơ vi khuẩn sinh sôi càng cao. Nếu buộc phải ăn lại, cần hâm nóng kỹ, không ăn lạnh.
- Hải sản như cá, tôm cũng không nên để thừa. Đây là nhóm dễ nhiễm khuẩn và hương vị tươi ngon sẽ mất đi nhanh chóng, thậm chí có thể sinh mùi lạ.
Hâm nóng thế nào mới đúng?
Nhiều người nghĩ chỉ cần “ấm lại” là được, nhưng mục đích chính của hâm nóng là tiêu diệt vi khuẩn. Vì vậy phải làm nóng hoàn toàn.
Nhiệt độ trung tâm thực phẩm cần đạt mức an toàn. Theo khuyến nghị của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, thịt thông thường cần đạt 75 độ C ở phần lõi. Cá cần đạt tối thiểu 62,8 độ C và giữ trong 15 giây. Thịt bò, lợn, cừu cần đạt 62,8 độ C và duy trì trong 3 phút.
Nếu không có nhiệt kế thực phẩm, hãy đảm bảo thức ăn được đun sôi hoàn toàn. Với canh và món hầm, nên đun sôi và giữ khoảng 1 phút.
Khi dùng lò vi sóng, cần đậy kín thực phẩm, làm nóng nửa thời gian, lấy ra đảo đều rồi tiếp tục làm nóng phần còn lại để tránh tình trạng nóng không đều.
Quan trọng nhất là không nên hâm đi hâm lại nhiều lần. Ăn bao nhiêu hâm bấy nhiêu, nếu còn lại thì tiếp tục bảo quản lạnh và dùng dần theo từng phần.
Tết là dịp đoàn viên và an tâm. Chuẩn bị thực phẩm vừa đủ, bảo quản đúng cách, hâm nóng kỹ và sẵn sàng bỏ đi những món đã quá hạn sẽ giúp bữa ăn ngày Tết thực sự trọn vẹn, không phải đánh cược sức khỏe giữa “tiếc của” và “đau bụng”.
Nguồn và ảnh: QQ
