Sả là loài cây thân thảo sống lâu năm, mọc thành bụi, phân nhánh nhiều. Sả Không chỉ là loại gia vị phổ biến trong đời sống hàng ngày, sả còn được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền nhờ nhiều công dụng đối với sức khỏe.
Theo đó, toàn bộ cây sả đều có thể sử dụng làm thuốc. Các nghiên cứu cho thấy sả chứa khoảng 1–2% tinh dầu màu vàng nhạt, thơm mùi chanh, thành phần chủ yếu là citral (65 đến 85%), geraniol (40%) – những hoạt chất có giá trị cao trong dược liệu và công nghiệp hương liệu.
Theo Đông y, sả có vị ngọt, tính ấm, mùi thơm, tác dụng khư phong thanh thấp, tán hàn giải biểu, thông kinh lạc, tiêu thũng, phòng côn trùng cắn. Ngày nay sả được dùng phổ biến để chữa cảm mạo, nóng sốt, đau đầu, đau dạ dày, tiêu chảy, phong thấp tê đau, viêm tai giữa, có mủ, ho, cước khí, kinh nguyệt không đều, phù thũng khi có mang. Tinh dầu sả cũng được ứng dụng rộng rãi trong việc khử mùi, xua đuổi ruồi muỗi, thậm chí dùng ngoài da để hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh truyền nhiễm.
Với nhiều lợi ích như vậy, sả được nhiều gia đình trồng trong sân vườn. Không chỉ cung cấp nguồn gia vị sạch cho bữa ăn, những bụi sả còn được cho là có tác dụng hạn chế côn trùng, thậm chí giúp ngăn rắn bò vào nhà. Dù sả khá dễ trồng, song để cây phát triển khỏe mạnh, người trồng cần lưu ý một số kỹ thuật chăm sóc cơ bản như sau:
1. Cách để sả nhanh lớn, củ to
Sả cần được chăm sóc phù hợp về nước, ánh sáng và dinh dưỡng để đạt năng suất cao. Đây là loại cây ưa môi trường nóng ẩm, do đó nhu cầu nước khá lớn. Trước khi tưới, cần kiểm tra độ ẩm của đất để tránh tình trạng tưới quá nhiều gây úng rễ. Vào mùa mưa, người trồng nên giảm tần suất tưới và đảm bảo hệ thống thoát nước tốt.
Về nhiệt độ, sả sinh trưởng tốt nhất trong khoảng 22–27 độ C. Nếu nhiệt độ vượt quá 30 độ C trong thời gian dài kèm theo độ ẩm thấp, cây có thể bị cháy lá. Vì vậy, bạn cần đặt cây ở nơi có đủ ánh sáng, tối thiểu khoảng 6 giờ mỗi ngày. Trường hợp thiếu sáng, cây sẽ phát triển kém, lá nhạt màu, thân nhỏ, hàm lượng tinh dầu giảm và mất đi mùi thơm đặc trưng.
Bên cạnh đó, việc bổ sung dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng. Sau khoảng 15–20 ngày trồng, người trồng nên tiến hành bón phân cho cây. Có thể sử dụng các loại phân hữu cơ như phân trùn quế, phân bò, phân gà hoặc các chế phẩm hữu cơ khác, bón định kỳ 15 ngày/lần. Ngoài ra, có thể kết hợp sử dụng phân NPK pha loãng để tưới cho cây khoảng 30 ngày/lần nhằm tăng cường dinh dưỡng.
Sau khoảng 3 tháng, khi cây bắt đầu ra nhiều nhánh mới, người trồng nên vun thêm đất vào gốc, đồng thời tăng lượng phân bón để kích thích sinh trưởng. Đây cũng là thời điểm thích hợp để tách cây con và trồng sang chậu hoặc luống mới.
2. Cách thu hoạch để cây tiếp tục sinh trưởng
Việc thu hoạch sả đúng kỹ thuật không chỉ giúp thu được sản phẩm mà còn đảm bảo cây tiếp tục phát triển cho những lần thu hoạch sau. Theo đó, thay vì nhổ cả gốc, người trồng nên dùng dao hoặc kéo sắc cắt ngang thân cây, cách mặt đất khoảng 3–5 cm. Cách làm này giúp phần gốc còn lại tiếp tục đẻ nhánh và phát triển.
Bên cạnh đó, người trồng cũng có thể thu hoạch từng nhánh riêng lẻ, không cần cắt toàn bộ cùng lúc, rất tiện lợi cho nhu cầu sử dụng hàng ngày. Sau mỗi lần thu hoạch, bạn nên bổ sung phân hữu cơ để giúp cây nhanh chóng phục hồi và phát triển mạnh hơn.
(Tổng hợp)
